Құрылтай сайлауы: саяси партиялардың төрағалары тікелей эфирде теледебатта кездесті

«Басты дебат – 2026» телевизиялық пікірталасының алғашқы кезеңі аяқталды. Оған қатысқан жеті саяси партия өздерінің сайлауалды бағдарламалары мен негізгі ұстанымдарын таныстырып, ел дамуына қатысты өз көзқарастарын білдірді.

1. «Respublica» партиясы: Нақты істер мен өндіріс

Партия өзін «нақты істер партиясы» ретінде позициялайды. Науқан барысында 20 өңірді аралап, 1,5 миллион азаматпен кездескен.

• Негізгі идеясы: Экономикалық даму – бұл ұзақ жұмыс емес, жоғары жалақы, сапалы медицина мен білім.
• Басты ұсыныстары:
• Отандық өндіріс пен жаңа зауыттардың ашылуын барынша қолдау.
• Инфрақұрылымдық мегажобалардың (электр станциялары, ірі жолдар, су қоймалары) санын арттыру.

2. «Байтақ» жасылдар партиясы: Экология мен табиғатты қорғау

Партияның басты идеологиясы – табиғи ресурстарды келер ұрпаққа аман-есен жеткізу. Аралдан бастап экологиялық керуен өткізген.

• Негізгі идеясы: «Табиғатты біз ұрпақтан қарызға алдық».
• Басты ұсыныстары:
• Су ресурстарының сақталуын қамтамасыз ету (Арал, Балқаш, Каспий, Сырдария мәселелері).
• Күрделі өңірлердегі экологияның адам денсаулығына әсерін заңнамалық түрде бекіту.
• Экологиялық заңдарды күшейтіп, министрліктер мен әкімдіктердің орындауын қатаң бақылау.

3. «Ақ жол» демократиялық партиясы: Бизнес, егемендік және әлеуметтік қолдау

Партия 2012 жылдан бері Мәжілісте көтеріп келе жатқан бастамаларын (капиталды қайтару, Кәсіпкерлік кодекс) алға тартты.

• Негізгі идеясы: Ел байлығын халық игілігіне жұмсау және ұлттық мүддені қорғау.
• Басты ұсыныстары:
• Шетелге заңсыз шығарылған активтерді елге қайтару.
• ШОБ-ты дамыту, негізсіз тексерулерді тоқтату.
• Әр бала дүниеге келген сайын ипотекалық мөлшерлемені кезең-кезеңімен 25%-ға төмендету.

4. «Әділет» партиясы: Әлеуметтік әділеттілік және баспана

Партия Мемлекет басшысының бағытына саяси тірек болуды мақсат етеді. Негізгі 5 қағидаты: әділет, отаншылдық, прогресс, жауапкершілік, еңбекқорлық.

• Негізгі идеясы: Әрбір отбасын баспанамен және тұрақты жұмыспен қамтамасыз ету.
• Басты ұсыныстары:
• 2031 жылға қарай тұрғын үй көлемін жан басына шаққанда 30 шаршы метрге жеткізу.
• 1 миллион жаңа сапалы жұмыс орнын ашу.

5. «Ауыл» партиясы: Аграрлық сектор мен инфрақұрылым

Партия ауыл мен қаланы бір-бірінен бөле-жармай, біртұтас дамытуды ұсынады.

• Негізгі идеясы: Ауыл – Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігінің басты тірегі.
• Басты ұсыныстары:
• 1,6 миллион жеке қосалқы шаруашылықты қаржыландыру және арнайы агробанк ашу.
• Ауылдарда жыл сайын 3 мыңнан астам арендалық тұрғын үй салу.
• 5 жыл ішінде 2 миллионнан астам ауыл тұрғынын жылдам интернетпен қамту.

6. Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы (ЖСДП): Әлеуметтік теңдік

ЖСДП өзін қарапайым азаматтардың мүддесін қорғайтын жалғыз солшыл күш ретінде таныстырды.

• Негізгі идеясы: Азаматтардың еңбегіне сай лайықты табыс алуы.
• Басты ұсыныстары: Зейнет жасын төмендету, жәрдемақыларды көбейту, 4 күндік жұмыс аптасын енгізу.

7. Қазақстан Халық партиясы (ҚХП): Еңбек адамы және монополияны реттеу

Партия мемлекеттік қолдаудың игілігі ірі бизнестің немесе монополиялардың емес, қарапайым халықтың қалтасына сезілуі керек деп санайды.

• Негізгі идеясы: «Халықтың әл-ауқаты – мемлекеттің күші».
• Басты ұсыныстары:
• Монополияларға тыйым салу емес, олардың тарифтері мен қызметін әділ реттеу.
• Шағын және орта бизнесті дамыту, саудадағы жоғары банктік комиссияларды төмендету.
• Азық-түлік бағасының тұрақтылығы мен медицина/білімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету.